I. TÜRKÜ KAVRAMI
Türkçe söylenmiş şiir anlamına gelen Türkü nün Türkî sözünden geldiği görüşü
ittifakla kabul edilmiş bir görüştür. Yani, Türk kelimesine Arapça î ilgi ekinin
getirilmesiyle vücut bulmuştur. Türk'e has anlamına gelen bu söz halk ağzında Türkü
şekline dönüşmüştür.
Türkü sözü muhtelif Türk boylarında farklı kelimelerle isimlendirilirler. Türküyü Azeri
Türkleri mahnı, Başkurtlar halk yırı, Kazaklar türki, türik halık äni, Kırgızlar eldik
ır, türkü, Kumuklar yır, Özbekler türki, halk koşiğı, Tatarlar halık cırı, Türkmenler
halk aydımı, Uygur Türkleri de nahşa, koça nahşisi derler. 1
Türkü terimi ilk defa XV. yüzyılda Doğu Türkistan'da aruz vezniyle yazılmış ve özel bir
ezgi ile söylenmiş ürünler için kullanılmıştır.2 Burada değerlendirmeye
çalıştığımız hece vezni ile söylenmiş türkülerin Anadolu'daki ilk örneğini ise, XVI.
yüzyılda buluruz. Türkü şekline uygun ve türkü adını taşıyan sözünü ettiğimiz bu...
|